Sosyal Güvenlikteki Önemli Düzenleme ve Değişiklikler – 9 Şubat 2026

Sosyal güvenlik mevzuatında son dönemde yürürlüğe giren düzenlemeler; işverenlerin mali yükümlülüklerinden teşvik uygulamalarına, borç yapılandırma süreçlerinden emeklilik sistemine kadar birçok alanda önemli sonuçlar doğurabilecek niteliktedir.

Mevzuata uyumun sağlanması, finansal risklerin doğru yönetilmesi ve ortaya çıkabilecek fırsatların zamanında değerlendirilmesi adına öne çıkan değişiklikleri sirküler serimiz kapsamında sizlerle paylaşıyoruz. Bu seri içerisinde aşağıdaki başlıklar detaylı şekilde ele alınacaktır:

1. Bireysel emeklilik sisteminde devlet katkısı oranının düşürülmesi
2. SGK prim borçlarının KDV iade alacağından mahsubunda son ödeme tarihinin takip eden ayın 24’ü olarak belirlenmesi
3. Asgari işçilik uygulamasına ilişkin yeni düzenlemeler
4. 2026 yılı asgari ücret desteğinin kapsamı ve yararlanma şartları
5. Asgari emekli aylığında yapılan artış
6. 6183 sayılı Kanun kapsamında tecil ve taksitlendirme süreçlerinde sağlanan kolaylıklar
7. 2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyetlerinin yayımlanması

Her bir düzenleme, işveren uygulamaları üzerindeki etkileri ve dikkat edilmesi gereken noktalar çerçevesinde detaylıca değerlendirilmiştir.

1- BİREYSEL EMEKLİLİKTE DEVLET KATKISI DÜŞÜRÜLDÜ

• BES’te devlet katkısı %30’dan %20’ye düşürüldü. 

Mevcut durumda Ek-1 madde kapsamında İşveren tarafından ödenenler hariç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı katılımcılar ile 5901 sayılı Türk vatandaşlığı Kanunun 28 inci maddesi kapsamındaki katılımcılar adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının %30’una karşılık gelen tutar devlet katkısı olarak sağlanırken; yapılan değişiklik ile 01.01.2026 tarihinden itibaren devlet destek oranı Türk parası cinsinden yapılan katkı payı ödemeleri için %20’ye düşürülmüştür.

• İlave devlet katkı miktarı 500 TL’ye düştü. 

4632 sayılı Kanunun Ek-2 beşinci fıkrası kapsamında çalışanlara; otomatik katılım sistemi (OKS) kapsamında sisteme dahil olup cayma haklarını kullanmamaları durumunda bir defaya mahsus olarak verilen ilave devlet katkı tutarı da 1.000 TL’den 500 TL’ye düşmüştür. (Cumhurbaşkanı, önceki tutarı yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar azaltmaya yetkilidir).

2- KDV İADESİ İÇİN SON GÜN TAKİP EDEN AYIN 24’Ü OLARAK BELİRLENDİ

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Primlerin Ödenmesi” başlıklı 88’inci maddesinin 13’üncü fıkrasında yer alan; SGK prim borçlarının, işverenlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdinde tahakkuk eden katma değer vergisi iade alacaklarından mahsup edilmek suretiyle ödenebilmesine imkân tanıyan düzenleme kapsamında önemli açıklamalara yer verilmiştir.

Bu çerçevede; Hazine ve Maliye Bakanlığı taşra teşkilatının yeniden yapılandırılmasına yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında, 2025 yılı içerisinde mal müdürlüklerince yürütülen saymanlık hizmetlerinin defterdarlık muhasebe müdürlükleri tarafından devralındığı, yeniden yapılandırma ve iyileştirme sürecinin halen devam ettiği ifade edilmiştir. Ancak, SGK prim borçlarının KDV iade alacaklarından mahsubu sürecinde, nakdin Hazineden karşılanmasına ilişkin sistemsel gecikmelerin 2026 yılı boyunca da devam etmesinin muhtemel olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda; vergi mükellefi işverenlerin kendi kusurlarından kaynaklanmayan nedenlerle gecikme zammı ve ceza ile karşılaşmalarının önüne geçilmesi, aynı zamanda idarelerin gereksiz dava süreçleriyle muhatap olmamasının sağlanması amacıyla düzenleme yapılmıştır.

Buna göre; her ayın 1’i ile 30’u arasındaki çalışmalara ilişkin ücret ödeyen ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerin, 2026 yılı Ocak–Aralık dönemine ait sigorta prim borçlarının KDV iade alacaklarından mahsup edilerek ödenmesi halinde aşağıdaki esaslar uygulanacaktır:

• 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddesinin 13’üncü fıkrası ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 108’inci maddesi uyarınca, normal şartlarda ödeme vadesini takip eden ayın 20’si olan son ödeme tarihi, SGK Yönetim Kurulu kararıyla 2026 yılı Ocak–Aralık dönemine ait prim borçları için vade ayını takip eden ayın 24’ü olarak yeniden belirlenmiştir.
• Belirlenen 24’üncü günün ulusal bayram, genel tatil veya hafta tatiline denk gelmesi halinde, takip eden ilk iş günü ödeme süresi olarak kabul edilecektir.
• Mahsup yoluyla ödenen tutarların, belirtilen tarihe kadar SGK hesaplarına intikal etmesi halinde, prim borçları yasal süresinde ödenmiş sayılacaktır.

3- SGK ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMASINDA DÜZENLEMEYE GİDİLDİ

SGK’nın “İlişiksizlik Belgesi” uygulamasını düzenleyen 2011/13 sayılı Genelgenin “6.8- Tadilat, tamirat, tesisat ve benzeri işler için araştırma işlemi” başlıklı bölümünde; defter ve belge tutma yükümlülüğü bulunmayan işverenler tarafından yaptırılan ve ihale kapsamında olmayan bina tamiratı, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde bazı şartların sağlanması halinde asgari işçilik araştırması yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre; işverenin SGK’ya prim borcunun bulunmaması, ihbar, şüphe veya şikâyet olmaması durumunda, Kuruma yeterli işçilik bildirilip bildirilmediği yönünde ayrıca bir inceleme yapılmaksızın işyeri dosyasının kanun kapsamından çıkarılması (ilişiksizlik işlemi) mümkün olabilmektedir.

Uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla, söz konusu bölüm 13.01.2026 tarihli ve 2026/3 sayılı SGK Genelgesi ile güncellenmiş; bölüm sonuna yeni açıklamalar ve örnekler eklenerek uygulamanın çerçevesi netleştirilmiştir. Yapılan düzenlemeler doğrultusunda;

• İlave metrekare artışı bulunan ruhsata tabi işlerde:

Tamirat, tadilat, tesisat veya güçlendirme faaliyetleri sonucunda ilave m² oluşması halinde, Kuruma yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin tespiti amacıyla ilgili SGK müdürlüğü tarafından araştırma yapılacaktır. Bu incelemede, inşaat maliyetine SGK tarafından yayımlanan tebliğlerde yer alan asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanarak hesaplama yapılacaktır.

• İlave m² artışı bulunmayan işlerde:

Asgari işçilik araştırmasına geçilmeden önce SGK tarafından işverenin defter ve belge tutma yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı; yapılan işin işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti ile bağlantılı olup olmadığı değerlendirilecektir.

• Araştırmanın zorunlu olduğu durumlar:

Tüzel kişi işverenler, işyeri tescilinde defter türünü “Bilanço” veya “Diğer” olarak bildiren gerçek kişiler, ticari veya mesleki faaliyet kapsamında gerçek kişiler ya da şahıs şirketi ortaklarınca yaptırılan bina ve benzeri işler asgari işçilik incelemesine tabi olacaktır:

• Araştırma dışında kalabilecek işverenler:

Gerçek kişi işverenlerden; yalnızca ortağı veya yöneticisi olduğu sermaye şirketleri nedeniyle vergi mükellefi olanlar, gelirleri gayrimenkul veya menkul sermaye iradından oluşanlar, basit usulde vergilendirilenler işyeri tescilinde defter tipini “Deftere Tabi Değil” olarak beyan etmeleri halinde asgari işçilik araştırmasına tabi tutulmayabilecektir.

• Ticari faaliyetle bağlantısı bulunmayan işler:

Defter ve belge tutma yükümlülüğü bulunan gerçek kişi işverenler tarafından yaptırılan; ancak işverenin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti ile ilgisi olmayan bina tamiratı, tadilat, tesisat, güçlendirme ve yıkım işlerinde de asgari işçilik araştırması yapılmayacaktır.

4- 2026 YILI ASGARİ ÜCRET DESTEĞİ BELİRLENDİ

7573 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi ile, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalı çalıştıran işverenlere sağlanacak asgari ücret desteğinin 2026 yılında da devam edeceği hükme bağlanmıştır.

Buna göre;

• 2025 yılının aynı ayına ait APHB / MPHB’de prime esas günlük kazancı 1.300 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim gün sayısını aşmamak kaydıyla,
• 2026 yılında Kuruma bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı ile
• 2026 yılı içinde ilk kez tescil edilen işyerlerinden bildirilen sigortalıların prim günleri

esas alınarak hesaplama yapılacaktır.

Destek tutarı, günlük 42,33 TL (aylık 1.269,90 TL) olarak belirlenmiş olup, işverenlerin SGK’ya ödeyecekleri primlerden mahsup edilecek; söz konusu tutar İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacaktır.

Öte yandan, 6356 sayılı Kanun kapsamında toplu iş sözleşmesine tabi özel sektör işyerlerinde, destek hesabında dikkate alınacak prime esas günlük kazanç sınırı 1.300 TL yerine 2.600 TL olarak uygulanacaktır.

Destekten Yararlanma Şartları

Aşağıdaki durumların varlığı halinde işverenler asgari ücret desteğinden faydalanamayacaktır:

• 2026 yılında destek talep edilen ayda, 2025 yılı Ocak–Aralık döneminde en az sigortalı bildirimi yapılan ayın altında çalışan bildirilmesi,
• Aylık prim ve hizmet belgeleri / muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresinde verilmemesi,
• Sigorta primlerinin süresinde ödenmemesi,
• Kuruma ait prim, idari para cezası veya bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması.

Bu nedenle işverenlerin belge ve ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeleri destekten yararlanabilmeleri açısından kritik önem taşımaktadır.

5- ASGARİ EMEKLİ AYLIĞINDA ARTIŞ YAPILDI

Kanunun 7’nci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun Ek 19’uncu maddesinde değişikliğe gidilmiş; yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı almakta olan sigortalılar ile hak sahiplerine ödenen dosya bazlı asgari aylık tutarı artırılmıştır.

Bu kapsamda, daha önce 16.881 TL olarak uygulanan en düşük emekli aylığı, 2026 yılı Ocak ödeme döneminden itibaren 20.000 TL’ye yükseltilmiştir.

6- 6183 SAYILI KANUN KAPSAMINDA TECİL VE TAKSİTLENDİRMEYE KOLAYLIK GETİRİLDİ

SGK’nın 30.01.2026 tarihli ve 2026/7 sayılı Genelgesi ile, Kurum Yönetim Kurulunun 28.01.2026 tarihli ve 2026/67 sayılı kararı doğrultusunda, 2024/12 sayılı “6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri” konulu ana genelgede yer alan tecil uygulamalarına ilişkin usul ve esaslarda kapsamlı değişikliklere gidilmiştir.

Yapılan düzenlemeler, özellikle teminat tutarları, taksitlendirme yapısı, haciz uygulamaları ve tecilin bozulma şartları bakımından işverenler lehine önemli esneklikler içermektedir.

Teminatsız Tecil Limiti Önemli Ölçüde Artırıldı

Daha önce 50.000 TL olarak uygulanan teminatsız tecil sınırı 250.000 TL’ye yükseltilmiştir. Buna göre:

• Borçlunun tahsil daireleri bazında tecil edilen toplam borcu 250.000 TL’yi aşmıyorsa teminat aranmayacaktır.
• Bu tutarın üzerindeki borçlarda ise zorunlu teminat, 250.000 TL’yi aşan kısmın yarısı kadar olacaktır.

Tecilin Başlangıç Tarihi Netleştirildi

Yeni düzenleme ile, 30.01.2026 tarihinden sonra yapılan başvurular için tecil işlemi, belirlenen ilk taksit tutarının tek seferde ödendiği tarihte başlayacaktır.

Kademeli Tecil Uygulaması Genişletildi

• İlk peşinat en az borcun %10’u olmaya devam etmektedir.
• Kademeli ödeme imkânı tanınan taksit sayısı 5’ten 6’ya çıkarılmıştır.
• Başlangıç taksitleri, standart taksit tutarının %50’sinden az olmayacak şekilde yapılandırılacaktır.

Yapılandırma Başvuruları Tecil İhlali Sayılmayacak

Tecil süreci devam ederken borçlunun bir yapılandırma kanunundan yararlanmak üzere başvuruda bulunması nedeniyle tecilin sona ermesi, artık “bozulmuş tecil” olarak değerlendirilmeyecektir.

Teminat Uygulamasına İlişkin Yeni Esaslar

• 250.000 TL’ye kadar olan borçlar için teminat şartı aranmayacaktır.
• Teminatsız limit, işyeri veya borç türüne bakılmaksızın borçlunun ilgili SGK birimine olan toplam borcu dikkate alınarak hesaplanacaktır.
• Daha önce tecil edilmiş borçlar da yeni başvurularda toplam tutara dahil edilecektir.

Ayrıca:

• Tecilden önce haczedilmiş mallar, değerleri ölçüsünde teminat yerine kabul edilecektir.
• Hacizli malların değeri zorunlu teminatı karşılamıyorsa, yalnızca aradaki fark kadar ek teminat talep edilecektir.

Teminat Olarak Gösterilen Malların Değer Tespiti Yeniden Düzenlendi

Taşınır Mallarda:

Öncelikle icra memuru tarafından değerleme yapılacak; gerekli görülürse bilirkişi görüşü, meslek odası değerlendirmesi veya piyasa araştırması kullanılabilecektir.

Taşınmaz Mallarda Kabul Edilecek Değerleme Raporları:

• Yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşları
• Ticaret ve sanayi odaları veya ilgili meslek kuruluşları
• Banka ve sigorta şirketleri
• Mahkemeler ve icra daireleri
• SGK teknik personeli

Değerleme raporunun başvuru yılı veya bir önceki yıl içinde düzenlenmiş olması gerekmektedir. Ayrıca raporların;

• Malın niteliği ve satış kabiliyeti
• Piyasa analizleri
• Konum ve imar durumu
• Tapu bilgileri

gibi unsurları içermesi zorunlu olup, yalnızca bedel belirten yetersiz raporlar kabul edilmeyecektir. Şüphe halinde SGK yeni bir bilirkişi raporu talep edebilecek veya kendi teknik personeline değerleme yaptırabilecektir.

Haciz Uygulamasında Limit Güncellendi

Haciz uygulanmış malların teminat sayılmasına ilişkin düzenlemede yer alan 50.000 TL sınırı 250.000 TL olarak revize edilmiştir.

Hacizlerin Kaldırılması ve Teminat İadesi

Ödeme ilerledikçe, kalan borcu karşılayacak düzeyde teminat bulunması halinde fazla teminatlar üzerindeki hacizler kaldırılabilecektir.

Tecilin Bozulma Şartları Esnetildi

Aylık taksitlerin aksatılması halinde tecilin bozulmasına ilişkin kriterler işveren lehine değiştirilmiştir:

• Ödenmeyen taksit sayısı 3’ten 4’e çıkarılmıştır.
• Son taksite kadar ödenebilecek gecikmiş taksit sayısı ise 2’den 3’e yükseltilmiştir.

Bu hükümler, 30.01.2026’dan önce başvurulmuş ancak karara bağlanmamış tecil talepleri ile devam eden teciller için de kalan süre dikkate alınarak uygulanacaktır.

“Cari Ay Borcu” Tanımı Genişletildi

Yeni düzenlemeye göre cari ay borcu;

• Henüz vadesi gelmemiş primleri ve
• Peşinat ödeme tarihinden sonra yasal süresinde verilen beyannamelere ait prim borçlarını da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Cari Ay Borçlarında Tecilin Bozulması

• Bir takvim yılında ödenmeyen cari ay sayısı 3’ten 4’e çıkarılmıştır.
• İzleyen yıl sonuna kadar ödenebilecek cari ay borcu sayısı ise 2’den 3’e yükseltilmiştir.

Bu düzenleme de devam eden teciller için uygulanacaktır.

7- 2026 YILI YAPI YAKLAŞIK BİRİM MALİYETLERİ YAYIMLANDI

Özel nitelikteki bina inşaatlarına ilişkin asgari işçilik hesaplaması, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

5510 sayılı Kanun’un “Asgari işçilik uygulaması ve uzlaşma” başlıklı 85’inci maddesi uyarınca, özel nitelikteki inşaat işlerini üstlenen işverenlerin Kuruma yeterli işçilik bildirip bildirmediği Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından araştırılmaktadır.

Bu kapsamda araştırma yöntemine ilişkin detaylar, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 111’inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

• Gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen özel nitelikteki inşaat işyerlerinde yapılacak inceleme, inşaat maliyetine SGK tarafından yayımlanan tebliğlerde yer alan asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanarak gerçekleştirilmektedir.
• İnşaat maliyeti hesaplanırken esas alınacak tutar; yapı ruhsatında belirtilen yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpılması suretiyle belirlenmektedir. Ruhsatın bulunmadığı durumlarda ise yüzölçümü ilgili SGK birimi tarafından tespit edilmektedir.
• Kullanılacak birim maliyet bedelleri, yapı sınıfı ve grubuna göre her yıl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenmekte ve SGK tarafından asgari işçilik hesaplamalarında esas alınmaktadır.

Bu doğrultuda, özel nitelikteki bina inşaatlarına yönelik asgari işçilik araştırmalarında kullanılacak 2026 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ” ile belirlenmiş olup, söz konusu Tebliğ 03.02.2026 tarihli ve 33157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu nedenle, 2026 yılı içerisinde yapılacak asgari işçilik hesaplamalarında, ilgili Tebliğ ile açıklanan güncel birim maliyet tutarlarının dikkate alınması gerekmektedir. Birim maliyetlerine BURAYA tıklayarak ulaşabilirsiniz.