| VERGİ SİRKÜLERİ: 2025-23 |
| SİRKÜLER TARİHİ: 26.12.2025 |
26 Aralık 2025 tarih ve 33119 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliği” yayımlanmıştır. Tebliğ, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu çerçevesinde yürürlüğe giren yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamalarına dair usul ve esasları düzenlemekte olup ana başlıklar halinde aşağıda özetlenmiştir:
1. Kapsam ve Eşik Değer
Tebliğ, nihai ana işletmesinin konsolide finansal tablosundaki yıllık hasılatı, raporlama döneminden önceki dört hesap döneminin en az ikisinde 750 milyon avro karşılığı Türk lirası sınırını geçen çok uluslu işletme gruplarını kapsar. Bu sınırı aşmayan gruplar veya tamamen yerel nitelikteki gruplar vergi kapsamı dışındadır.
Hasılat sınırının Türk lirası karşılığı, her yıl Ocak ayında, Avrupa Merkez Bankası’nın bir önceki yılın Aralık ayı ortalama döviz kuru üzerinden hesaplanarak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ilan edilir.
2. Temel Vergileme Esasları (IIR, UTPR ve Yerel ATV)
Vergi üç temel mekanizma üzerinden yürütülür:
- Gelirin Dahil Edilmesi Esası (IIR): Ana işletmenin, diğer ülkelerdeki düşük vergilendirilen bağlı işletmeleri için tamamlayıcı vergi ödemesini sağlar,.
- Yetersiz Vergilendirilen Ödemeler Esası (UTPR): IIR mekanizmasının uygulanamadığı durumlarda devreye giren ve düşük vergilendirilen işletmelerin vergisinin diğer grup üyeleri arasında paylaştırıldığı bir “emniyet ağı” görevi görür,.
- Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (Yerel ATV): Çok uluslu işletme grubuna bağlı olup Türkiye’de yerleşik olan işletmelerin kazançları üzerinden Türkiye’nin aldığı vergidir. Türkiye, bu hakla kendi ülkesindeki işletmelerin vergisini %15’e tamamlama önceliğine sahiptir.
3. Matrah ve Vergi Oranı Hesaplaması
- İşletme Bazlı Kazanç: Hesaplama, işletmelerin uluslararası muhasebe standartlarına göre hazırlanan finansal muhasebe net kazanç veya zararı (FANIL) üzerinden başlar ve çeşitli düzeltmelerle “işletme bazlı kazanca” ulaşılır,.
- Düzeltilmiş Kapsanan Vergiler: İşletmenin ödediği kurumlar vergisi ve benzeri vergiler, ertelenmiş vergilerle birlikte düzeltilerek dikkate alınır,.
- Tamamlayıcı Vergi Oranı: Bir ülkedeki “ülkesel bazlı vergi yükü” ile %15 asgari vergi oranı arasındaki farktır,.
- Reel Ekonomik Faaliyete Dayalı Kazanç İndirimi (REF): Vergi matrahından, ilgili ülkedeki çalışanların brüt ücretlerinin %5’i ile maddi duran varlıkların net defter değerinin %5’i oranında bir tutar indirilerek reel yatırımlar korunur,.
4. Muafiyetler ve İstisnalar
- Muaf İşletmeler: Kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, emeklilik fonları ve nihai ana işletme niteliğindeki yatırım fonları ATV’den muaftır.
- Deniz Taşımacılığı İstisnası: Uluslararası deniz taşımacılığından elde edilen kazançlar, belirli şartlar altında ATV hesaplamasına dahil edilmez,.
- De Minimis Uygulaması: Bir ülkedeki yıllık ortalama hasılatın 10 milyon avrodan ve kazancın 1 milyon avrodan az olması durumunda o ülke için vergi sıfır kabul edilebilir.
5. Beyan ve Ödeme Süreleri
- Küresel ATV: Normalde hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 15. ayın sonuna kadar beyan edilir ve ödenir. Ancak geçiş dönemi olan 2024 yılı için bu süre 18. aya uzatılmıştır,.
- Yerel ATV: Hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 12. ayın sonuna kadar beyan edilip ödenmelidir. (2024 hesap dönemine ilişkin Yerel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi beyannamelerinin verilme süresi 193 seri no’lu VUK Sirküleri ile 15 Ocak 2026’ya uzatılmıştır)
6. Güvenli Limanlar
Süreci basitleştirmek adına, Ülke Bazlı Raporlama (CbCR) verileri üzerinden yapılan hesaplamalar belirli kriterleri sağlıyorsa (geçici güvenli liman), o ülke için detaylı bir ATV hesaplaması yapılmasına gerek kalmaz.
Burada belirtilen konularda ilave bilgi ihtiyacında bizimle temasa geçmenizi rica ederiz.
Not: Söz konusu sirkülerlerimiz, dergilerimiz ve yayınlarımızın toplu olarak paylaşıldığı mail listemize dahil olmak isteyen kişi ve kurumlar “info@pkf.com.tr” adresine e-posta gönderebilir, ya da ekranın sağında bulunan formu doldurabilirler.
(*) Sirkülerimizde yer verilen açıklamalar sadece bilgilendirme amaçlı olup, sirkülerimiz esas alınarak yapılacak işlemler sonucunda doğabilecek zararlardan şirketimiz sorumlu tutulamaz.
